Zelfstandig ondernemer controleert documenten en berekent de financiële buffer voor een verplichte AOV

De verplichte AOV voor zzp’ers is nog geen geldende verzekeringsplicht, maar het wetsvoorstel is ver genoeg gevorderd om nu al financiële keuzes te maken. Wacht niet op de definitieve ingangsdatum. Bereken hoeveel inkomen u bij ziekte nodig heeft, hoeveel wachttijd u zelf kunt dragen en of een bestaande private verzekering straks aan de voorwaarden kan voldoen. Zo voorkomt u haast zodra de regels definitief worden.

Wat is de verplichte AOV voor zelfstandigen?

De overheid werkt aan een basisverzekering tegen arbeidsongeschiktheid voor zelfstandig ondernemers. Het doel is dat zelfstandigen die langdurig niet kunnen werken toch een basisinkomen ontvangen. De regeling wordt meestal aangeduid als de verplichte AOV, de basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen of de Wet BAZ.

Op dit moment is de verzekering nog niet verplicht. Het voorstel moet het parlementaire proces doorlopen en de uitvoering kost vervolgens tijd. De actuele uitleg van KVK noemt 2030 als verwachte invoering. Behandel dat als planning, niet als een gegarandeerde datum.

Voor een ondernemer is het onderscheid tussen voorstel en wet essentieel. U hoeft nog geen premie aan de overheid te betalen. Tegelijk blijft het bestaande risico volledig aanwezig: wie morgen ziek wordt, krijgt niet automatisch inkomen uit de toekomstige regeling.

Voor wie is de basisverzekering bedoeld?

Volgens de huidige plannen gaat de verplichte basisverzekering gelden voor zelfstandigen die winst uit onderneming voor de inkomstenbelasting hebben. Directeur-grootaandeelhouders, resultaatgenieters en meewerkende partners vallen volgens het voorstel niet onder dezelfde regeling.

De plannen van Rijksoverheid vermelden ook een mogelijkheid om buiten de publieke verzekering te blijven wanneer een private arbeidsongeschiktheidsverzekering aan vastgestelde voorwaarden voldoet. Een schenkkring of broodfonds vervangt de basisverzekering volgens de huidige opzet niet. Zo’n voorziening kan mogelijk wel helpen om een wachttijd financieel te overbruggen.

De precieze reikwijdte kan tijdens de behandeling veranderen. Baseer een langdurig verzekeringscontract daarom niet alleen op een samenvatting van het wetsvoorstel. Vraag de verzekeraar schriftelijk hoe een bestaande polis kan worden aangepast als de definitieve wet afwijkt.

Wat kost de verplichte AOV waarschijnlijk?

Het kabinet rekent in het voorstel met een brutopremie van 5,4 procent van het inkomen, tot een voorlopig maximum van 171 euro per maand. Deze percentages en bedragen kunnen nog wijzigen. De premie is dus geen vaststaand tarief waarop u nu al een definitieve meerjarenbegroting kunt bouwen.

De beoogde uitkering bedraagt 70 procent van het eerdere inkomen, met een maximum van 100 procent van het minimumloon. Daardoor beschermt de basisverzekering vooral een minimuminkomen. Een ondernemer met hoge vaste privélasten of zakelijke verplichtingen kan ondanks de uitkering een aanzienlijk tekort houden.

Bekijk de premie daarom niet los van de dekking. Een goedkope basisvoorziening is niet automatisch voldoende voor uw huishouden en bedrijf. De Tweede Kamerstukken geven de actuele formele status van het wetsvoorstel. Controleer die status voordat u wettelijke details in offertes, personeelscommunicatie of financieel advies overneemt.

De wachttijd bepaalt hoeveel buffer u nodig heeft

In de huidige overheidsinformatie wordt uitgegaan van een wachttijd van twee jaar. Gedurende die periode ontvangt u nog geen uitkering uit de publieke basisverzekering. Juist daarom is een eigen noodbuffer of aanvullende voorziening belangrijk.

Bereken eerst uw minimale maandbedrag. Neem woonlasten, voeding, verzekeringen, belastingen en andere noodzakelijke privé-uitgaven mee. Bekijk daarna welke zakelijke lasten doorlopen als u tijdelijk niet werkt. Denk aan software, huur, lease, financiering en contracten met leveranciers.

Het artikel over belasting reserveren laat zien waarom een hoog banksaldo niet gelijkstaat aan vrij besteedbaar geld. Houd een arbeidsongeschiktheidsbuffer daarom apart van btw, inkomstenbelasting en normale werkkapitaalreserves.

Bereid u voor in zeven stappen

  1. Bereken uw minimale privé-inkomen en de zakelijke kosten die bij uitval doorlopen.
  2. Controleer hoeveel maanden u met direct beschikbare reserves kunt overbruggen zonder belastinggeld of bedrijfskapitaal te gebruiken.
  3. Inventariseer bestaande voorzieningen, waaronder een private AOV, schenkkring, partnerinkomen, spaargeld en eventuele loondoorbetaling uit ander werk.
  4. Vergelijk wachttijden. Een langere wachttijd verlaagt bij private verzekeringen vaak de premie, maar vraagt een grotere eigen buffer.
  5. Controleer uitsluitingen, eindleeftijd, indexatie en de gebruikte definitie van arbeidsongeschiktheid. Alleen naar de maandpremie kijken is onvoldoende.
  6. Vraag de verzekeraar hoe de polis zich verhoudt tot de voorgestelde opt-out en laat toezeggingen schriftelijk bevestigen.
  7. Herzie de berekening jaarlijks en zodra inkomen, gezin, hypotheek, rechtsvorm of gezondheid wezenlijk verandert.

Private AOV, schenkkring of eigen vermogen

Een private arbeidsongeschiktheidsverzekering kan een hogere dekking, kortere wachttijd of beroepsspecifieke beoordeling bieden. Daar staat tegenover dat premie, acceptatie en voorwaarden per persoon verschillen. Medische informatie kan invloed hebben op uitsluitingen of acceptatie.

Een schenkkring spreidt kortdurende inkomensuitval over deelnemers. De looptijd en voorwaarden zijn niet hetzelfde als bij een verzekering. Lees daarom hoe lang schenkingen doorlopen, wanneer recht ontstaat en wat gebeurt wanneer veel deelnemers tegelijk uitvallen.

Volledig zelf sparen geeft vrijheid, maar vraagt discipline en voldoende tijd. Een langdurige arbeidsongeschiktheid kan een buffer snel uitputten. De overheid geeft als illustratie aan dat vier jaar inkomen op minimumloonniveau ongeveer 100.000 euro kan vragen. Dat maakt duidelijk waarom alleen een kleine noodpot niet altijd volstaat.

Het bestaande artikel over aansprakelijkheid voor ondernemers behandelt een ander risico. Een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering vergoedt niet automatisch uw eigen inkomensverlies door ziekte. Controleer ieder risico afzonderlijk.

Let op bij overstappen vóór de wet definitief is

Sluit niet overhaast een langdurige polis af omdat een aanbieder beweert dat u anders overgangsrecht misloopt. Vraag op welke wettelijke bepaling die uitspraak is gebaseerd. Zolang de definitieve regeling en uitvoeringsvoorwaarden kunnen veranderen, moet een verkooppresentatie duidelijk onderscheid maken tussen feiten, verwachtingen en advies.

Vergelijk ten minste de verzekerde som, wachttijd, indexatie, uitsluitingen, eindleeftijd en beoordelingsgrondslag. Bij beroepsarbeidsongeschiktheid wordt gekeken of u uw eigen beroep nog kunt uitvoeren. Bij passende of gangbare arbeid kan de beoordeling breder zijn. Dat verschil kan belangrijker zijn dan enkele euro’s premie.

Onderzoek ook of een overstap nieuwe medische acceptatie vereist. Een bestaande polis opzeggen voordat een nieuwe definitief is geaccepteerd kan een onbedoeld dekkingsgat veroorzaken.

Verwerk arbeidsongeschiktheid in uw ondernemingsplan

Een AOV is slechts één onderdeel van continuïteit. Leg vast wie klanten informeert, welke opdrachten kunnen worden overgedragen en wie toegang heeft tot noodzakelijke systemen. Een zelfstandige kan verzekerd zijn en toch omzet, klantrelaties of data verliezen wanneer niemand het bedrijf tijdelijk kan beheren.

De veranderingen rond de startersaftrek laten eveneens zien dat een ondernemersbegroting niet op één fiscaal voordeel mag rusten. Maak een basisscenario waarin aftrekposten of regelingen tegenvallen. Dat geeft meer inzicht in wat u werkelijk kunt betalen voor bescherming.

Maak nu een besluit dat ook zonder nieuwe wet klopt

De verstandigste voorbereiding is niet voorspellen op welke dag de verplichte AOV ingaat. Bepaal welk inkomensrisico u vandaag loopt en welke oplossing daarbij past. Een passende buffer of verzekering heeft ook waarde wanneer de wet later komt of wordt aangepast. Volg het parlementaire proces, maar laat uw huidige bescherming niet afhangen van een toekomstige regeling die nog niet beschikbaar is.

Veelgestelde vragen

Is een AOV nu al verplicht voor zzp’ers?

Nee. Er ligt een wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering, maar de verzekering is nog niet ingevoerd.

Wanneer gaat de verplichte AOV in?

KVK noemt momenteel 2030 als verwachte invoering. De definitieve datum hangt af van wetgeving en uitvoerbaarheid.

Hoe hoog wordt de premie?

Het voorstel rekent met 5,4 procent van het inkomen en een voorlopig maximum van 171 euro bruto per maand. Deze bedragen kunnen veranderen.

Is een broodfonds straks voldoende?

Volgens de huidige plannen vervangt een schenkkring of broodfonds de verplichte basisverzekering niet. Het kan wel helpen bij het overbruggen van de wachttijd.

Kan een private AOV blijven bestaan?

Ja, de plannen bevatten een opt-out voor private verzekeringen die aan voorwaarden voldoen. De definitieve eisen moeten nog vaststaan.

Door Jonathan de Vreede

Jonathan de Vreede schrijft voor Ondernemers Actueel over innovatie, ondernemerschap en de nieuwste trends in het bedrijfsleven. Met een scherpe blik op de markt en een passie voor digitale ontwikkelingen weet hij complexe onderwerpen toegankelijk te maken voor een breed publiek. Zijn artikelen inspireren ondernemers om kansen te zien, strategische keuzes te maken en mee te groeien met een steeds veranderende wereld. Wanneer hij niet schrijft, volgt Jonathan graag het laatste nieuws over technologie, internationale markten en inspirerende ondernemersverhalen.